Καρκίνος του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στο γυναικείο πληθυσμό. Περίπου μία γυναίκα στις δέκα θα προσβληθεί από τη νόσο κατά τη διάρκεια της ζωής της, ωστόσο μόνο το 5-10% των συνολικών περιπτώσεων οφείλονται στην κληρονομικότητα, δηλαδή υπάρχει εκ γενετής κάποια βλάβη σε γονίδια του DNA των κυττάρων που κληρονομείται στις επόμενες γενιές.

 Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περίπου 32.000 θάνατοι από καρκίνο του μαστού θα μπορούσαν να αποφευχθούν ετήσια αν εφαρμόζονταν καλύτερες πρακτικές τακτικού ελέγχου στο γυναικείο πληθυσμό. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι ο τακτικός προληπτικός έλεγχος μπορεί να σώσει ζωές, καθώς παρά την ανησυχητική αύξηση της συχνότητας της νόσου, η βελτίωση του διαγνωστικού τεχνολογικού εξοπλισμού και η ενίσχυση του θεραπευτικού οπλοστασίου συντελούν στη σταδιακή μείωση του αριθμού θανάτων από τη νόσο.

 Ο προληπτικός έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει την κλινική εξέταση από ειδικούς γιατρούς και την απεικόνιση του μαστού με μαστογραφία και υπερηχογράφημα. Η πρώτη μαστογραφία πρέπει να γίνεται στην ηλικία των 40 ετών και στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν ευρήματα να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο στη συνέχεια.

Περισσότερο από δυο δεκαετίες, η μαστογραφία έχει προσφέρει πολλά στην ανίχνευση πρώιμων περιστατικών καρκίνου του μαστού. Ο τακτικός μαστογραφικός έλεγχος μπορεί να ανιχνεύσει καρκίνους 3-4 χρόνια πριν κάποια συμπτώματα γίνουν αντιληπτά από τη γυναίκα, βελτιώνοντας έτσι σημαντικά τις πιθανότητες της αποτελεσματικής θεραπείας. Η ψηφιακή μαστογραφία που εφαρμόζεται τα τελευταία δέκα χρόνια, αναπτύχθηκε για να ξεπεράσει κάποιους από τους περιορισμούς της αναλογικής μαστογραφίας και εμφανίζει σαφή πλεονεκτήματα σε σχέση με αυτή, με κυριότερα τη μείωση της δόσης που προσλαμβάνει η εξεταζόμενη και την αύξηση της ευαισθησίας της μεθόδου σε πυκνούς μαστούς που συνήθως απαντάται σε γυναίκες κάτω των 50 ετών.

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι ο συμπληρωματικός έλεγχος με υπερηχογράφημα βελτιώνει το διαγνωστικό πεδίο της μαστογραφίας με περισσότερο ευεργετικά αποτελέσματα στην ανάδειξη μιας κρυμμένης κακοήθειας σε γυναίκες με πυκνό μαστό. Με το συνδυασμό των δύο μεθόδων ο αριθμός των καρκίνων που ανιχνεύεται μπορεί να αυξηθεί κατά 30-40% σε σύγκριση με μόνη τη μαστογραφία. Επίσης, το υπερηχογράφημα μαστού χρησιμοποιείται για να αξιολογήσει συγκεκριμένα ευρήματα της κλινικής εξέτασης ή της μαστογραφίας καθώς και ως μέθοδος ελέγχου και παρακολούθησης νεαρών γυναικών.

Σημαντική συνδρομή στη διάγνωση του καρκίνου του μαστού αποτέλεσε η πρόσφατη ανάπτυξη και χρήση της μαγνητικής μαστογραφίας. Η μαγνητική μαστογραφία είναι εξέταση χωρίς ακτινοβολία. Πρέπει να εφαρμόζεται συμπληρωματικά με τη μαστογραφία και το υπερηχοτομογράφημα σε περιπτώσεις διερεύνησης ευρημάτων στην ψηφιακή μαστογραφία καθώς και σε περιπτώσεις που έχει προηγηθεί επέμβαση ή τοποθέτηση ενθεμάτων. Τελευταία συμπεριλαμβάνεται, μαζί με το υπερηχογράφημα, στον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες που ανήκουν στην κατηγορία υψηλού κινδύνου για να αναπτύξουν τη νόσο.

Το Τμήμα Απεικόνισης Μαστού της Μονάδας Έρευνας Ακτινολογίας και Ιατρικής Απεικόνισης που λειτουργεί στο Ευγενίδειο Θεραπευτήριο διαθέτει σύγχρονο υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό: ψηφιακό μαστογράφο, μηχανήματα υπερήχων και μαγνητικό Τομογράφο 3Tesla. Τον εξοπλισμό του εργαστηρίου συμπληρώνει σύστημα mammotome, που αποτελεί μια συσκευή κενού υποβοηθούμενης βιοψίας μαστού, η οποία χρησιμοποιεί καθοδήγηση εικόνας για να εκτελέσει βιοψίες μαστού. H βιοψία με σύστημα mammotome μπορεί να γίνει σε βάση εξωτερικών ασθενών με τοπική αναισθησία, αφαιρεί στοχευμένα τεμαχίδια απεικονιστικά ύποπτου ιστού (π.χ αποτιτανώσεις) για παθολογοανατομική μελέτη και η τομή είναι πολύ μικρή.

Στο εργαστήριο πραγματοποιούνται καθημερινά ψηφιακές μαστογραφίες στο πλαίσιο προληπτικού και διαγνωστικού ελέγχου, υπερηχογραφήματα μαστού καθώς και μαγνητικές μαστογραφίες. Επίσης, πραγματοποιούνται παρακεντήσεις (FNA) ή βιοψίες με ειδική τέμνουσα βελόνη (core biopsy) (με τοπική αναισθησία) με υπερηχογραφική καθοδήγηση, με σκοπό την κυτταρολογική και ιστολογική εξέταση του ληφθέντος υλικού αντίστοιχα.

Αλεξάνδρα Νικήτα, M.D, Ph.D
Ακτινοδιαγνώστρια μαστού